©2018 by bamboo-shoot. Proudly created with Wix.com

Đi tìm hạnh phúc trong “thế cô tịch” (solitude)

Link to original article (English version)

 

Trong năm 2017, người người mong ước “thầm kín” được sống tách biệt khỏi thế giới xung quanh. Đối với mỗi chúng ta, mọi thứ trở nên mệt mỏi và gây hoang man hơn bao giờ hết – nào là các thông tin tràn lan khắp mọi nơi, đi đến đâu cũng chỉ thấy người và người, rồi gặp mặt họ hàng. Tuy nhiên, nếu bạn muốn không đụng chạm ai thì cứ đơn giản là nằm lì trên giường, tắt điện thoại, và tránh tiếp xúc với người khác.

 

Nhưng, khi bạn càng muốn có thời gian một mình, thì bạn cảm thấy không thoải mái với sự đơn độc; đối mặt với bản thân ở bất kỳ thời điểm nào đều mang đến sự nhàm chán, đặc biệt là khi bạn cho rằng việc ở một mình đồng nghĩa với việc bỏ điện thoại qua một bên, ngắt kết nối với phần còn lại của thế giới. Thông số đã cho thấy chúng ta dành khoảng năm tiếng đồng hồ một ngày để nói điện thoại; vì vậy, ngay cả khi chúng ta đang ở một mình – hay nói đúng hơn là, không có sự hiện diện của một ai khác - chúng ta cũng không thật sự đang ở một mình, vì các thiết bị công nghệ vẫn tiếp tục sáng đèn và rung lên như những lời “mời mọc” kết nối. Một nghiên cứu khác cho rằng một số người sẵn lòng để làm mọi thứ chỉ để không bị ở một mình: “quái” đến nỗi họ chẳng thà tự giật điện mình hơn là phải ngồi yên lặng để trầm tư suy nghĩ. 

 

Dù vậy, nếu bạn thật sự muốn tự chăm sóc bản thân và để tinh thần thư giãn, chúng ta có thể thử tìm một nơi để dành thời gian cho bản thân và thật sự hưởng thụ nó - không điện thoại, không cảm giác tội lỗi, không có cả lời nói phàn nàn rằng bạn đang “kém năng suất”. Sau đây là một số cách. 

 

Hãy xua tan định kiến

 

Đối với một vài người, thật khó để bắt đầu cuộc hành trình tìm kiếm không gian cô tịch, bởi đây quả là một việc ít ai muốn làm. Bạn có thể nhìn thấy những dòng tít cảnh báo về những tác động của sự đơn độc, như: “Cô lập bản thân với xã hội đang giết chết chúng ta thế nào?” và “Sự đơn độc có thể ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ còn hơn cả hút thuốc và chứng béo phì.” Đọc những dòng chữ đó, chúng ta thà sống khoẻ mạnh bằng cách luôn luôn tìm kiếm kết nối còn hơn.

 

Nhưng trong muôn ngàn lời cảnh báo, ta rất dễ bỏ qua cái định kiến đó để hiểu rằng, “dành thời gian để ở một mình không phải lúc nào cũng mang đến sự cô đơn,” Robert Coplan, một giáo sư tâm lý tại trường Đại Học Carleton ở Ottawa và cũng là biên tập viên cho tờ Cẩm Nang về Sự Đơn Độc (The Handbook on Solitude) cho biết. “Cô đơn là cảm giác bất mãn với quan hệ xã hội, và với cô đơn, bạn có cảm giác không thoả mãn vói một mối quan hệ nào đó. Tình trạng thiếu thoả mãn đó thì ai cũng có, không nhất thiết chỉ là khi ta ở một mình. Bạn có thể là một người hoạt bát, hoà đồng nhất trên hành tinh, nhưng vẫn cảm thấy cô đơn; hay bạn có thể là một người khép kín mà vẫn thấy đầy đủ về mặt tâm hồn.” Nói cách khác, đây phụ thuộc vào lựa chọn của bạn: Cảm thấy tù ngục trong chính sự cô độc có thể khiến bạn cảm thấy bất hạnh, nhưng khi dành thời gian ở một mình, đơn giản là vì bạn muốn, sẽ không đưa đến cùng một hệ quả như thế.

 

 

Rất nhiều người cho rằng khái niệm ở một mình chỉ dành cho người sống nội tâm, không thích giao tiếp hay nhút nhát (introversion). Bởi vậy đương nhiên người hoạt bát (extraversion) sẽ không cảm thấy thoải mái với sự đơn độc.

 

Nhưng thật đáng ngạc nhiên, tính cách của bạn không liên quan gì đến việc này. Một trong số bài nghiên cứu của Thuy Vy Thi Nguyen - nhà nghiên cứu tâm lý học tại trường Đại Học Rochester, đã không tìm thấy sự khác biệt nào giữa người nội tâm và người ngoại giao trong việc họ cảm nhận sự đơn độc như thế nào. “Người hướng nội có thể có ít cơ hội giao tiếp hơn, hoặc có ít có cái “muốn” để tìm kiếm sự tương tác với xã hội hơn, nhưng một người có nhiều thời gian ở một mình hơn không có nghĩa là họ hưởng thụ nó,” cô nói, vì “số lượng và chất lượng là hai yếu tố riêng biệt.” Vì thế, nếu bạn đang bỏ lỡ thời gian “CHO TÔI” chỉ vì bạn nghĩ rằng bạn không thuộc típ người như thế, bạn nên hiểu rằng khả năng hưởng thụ thời gian một mình không hề phân biệt tính cách.

 

Làm quen với những lợi ích của dành thời gian riêng cho mình

 

Làm quen với những lợi ích từ việc tìm kiếm một khoảng cô tịch có thể giúp bạn giảm thiểu nỗi sợ đối với nó, Michael Harris – tác giả của quyển sách Sự Đơn Độc: Tìm Kiếm Cuộc Sống Một Mình giữa Một Thế Giới Đông Đúc, đã nói. “Khi tôi nghiên cứu chủ đề này cho quyển sách của mình, tôi đã tìm thấy động lực để trải nghiệm không gian cô tịch qua việc phân tích những giá trị của nó,” ông chia sẻ.

 

 

 

Gần đây, Nguyen đã phát hiện ra rằng, thời gian ở một mình có thể giúp ta bớt những cảm giác kích động, dù đó là cảm xúc tích cực (ví dụ như “vui mừng” hay “phấn khởi”) hay tiêu cực (ví dụ như “tức giận” hay “lo lắng”). Điều này nghĩa là ở một mình có thể mang lại cảm giác yên tĩnh. Một nghiên cứu khác cho thấy sự đơn độc có liên quan tới tính sáng tạo và kĩ năng nhạy bén trong cách giải quyết vấn đề. Vì có nhiều không gian hơn trong việc tập trung vào một việc khi bạn ở một mình, bạn sẽ có thể phát huy sức sáng tạo và tấm lòng biết thấu hiểu người khác, Larry Rosen – tác giả của quyển sách Tinh Thần Bị Chia Trívà là giáo sư tâm lý tại California State-Dominguez Hills cho biết. “Để đạt được tính sáng tạo và tinh thần thấu hiểu, chế độ kết nối mặc định của bộ não phải được kích hoạt, một điều không thể xảy ra nếu bạn làm quá nhiều việc cùng một lúc,” ông chia sẻ. 

 

Các nghiên cứu cũng cho thấy, khi người ta dành thời gian để ở một mình, họ thường tăng cường những hiểu biết mới mẻ về bản thân và tìm thấy những ưu tiên trong cuộc sống. “Khi ở một mình, bạn có thể thật sự nhận biết những thứ bạn yêu thích và tin tưởng, hoàn toàn độc lập khỏi tác động của người khác,” Harris nói. “Ngay cả Netflix cũng tư vấn phim hay cho bạn – bạn dường như không có không gian riêng để tự nhận định sở thích riêng của mình và đơn giản đưa ra quyết định dựa trên nhận định đó.”

 

Bạn có thể thấy khó tin, nhưng dành thời gian ở một mình là một cách để cải thiện quan hệ của bạn: Sự đơn độc giúp tăng khả năng thấu hiểu, và, như Harris đã giải thích, “người ta dễ dàng chân trọng một mối quan hệ khi họ dành thời gian cho riêng mình thay vì quá lệ thuộc vào mối quan hệ đó để tìm hạnh phúc.”

 

Hãy hiểu rằng bạn luôn có không gian để thử nghiệm

 

Thời gian ở một mình là do chính bạn tạo ra, và nó không nhất thiết phải theo một lề thói nào cả. “Điều quan trọng nhất đó là bạn được một mình với chính những suy nghĩ của bản thân, nhưng thực hiện bằng cách nào thì tuỳ vào bạn,” Amy Morin – một nhà trị liệu tâm lý ở Marathon, Florida, và là tác giả của quyển 13 Điều Những Người Có Tinh Thần Khoẻ Mạnh Không Làm, đã chia sẻ. Khi bệnh nhân của cô ấy lưỡng lự để bắt đầu dành thời gian ở một mình, cô đã khuyên họ nên hiểu sâu và thực hiện một cách chậm rãi. “Tôi yêu cầu bệnh nhân thử vài điều mới lạ mỗi ngày để xem điều gì sẽ phù hợp với họ, việc gì cũng được, từ viết nhật ký cho đến đi dạo trong thiên nhiên, hoặc ngâm mình trong bồn tắm,” cô ấy nói. “Tôi không yêu cầu phải thực hiện việc này trong thời gian quá dài – chỉ cần một vài phút cũng cho thấy hiệu quả, và một khi đã cảm thấy thoải mái hơn, họ có thể kéo dài thời gian ở một mình lâu hơn.”

 

Coplan nói thêm rằng thời gian ở một mình không nhất thiết phải thực hiện trong tình trạng thực sự đơn độc. “Chúng ta biết rằng, giả sử, sống với thiên nhiên có thể rất nhẹ nhàng và cho nhiều cảm hứng, nhưng cũng không đủ cơ sở để nóí là bạn không thể đi dạo với thú cưng hay không cần một người bạn đồng hành với bạn trong im lặng,” ông nói. “Thật tốt để tách bản thân ra khỏi những điều khiến bạn phiền muộn hoặc những lề thói rập khuôn, nhưng khi nói đến sự chia tách về phương diện giữa người và người, khoa học chưa thực sự chứng thực những nhân tố tích cực từ việc đó.” Dù vậy, nếu có bất kỳ thời điểm nào mà một người lớn/đứa trẻ/thú nuôi có thể mang phiền nhiễu đến cho bạn hoặc khiến bạn phải lo lắng cho nhu cầu hay cuộc sống của họ, thì tốt nhất là nên đi đâu đó để có một phút cô tịch.

 

Hãy kiên định với những ai phản đối việc này (sẽ có vài người như vậy)

 

Dành thời gian ở một mình sẽ không đơn giản bởi nó cũng mắc phải chông gai. “Về văn hoá, chúng ta đã được lập trình để nghĩ rằng sự đơn độc thật thiếu lành mạnh. Một hình phạt dành cho trẻ con hoặc tù nhân là cô lập họ khi họ có những hành vi không tốt,” Coplan nói.

 

Nếu bạn bắt đầu thường xuyên tránh hoặc từ bỏ vài kế hoạch chỉ để biến đi đâu đó một mình, thì người ta sẽ bắt đầu tự hỏi liệu có gì đó bất ổn cho bạn không – hay trở nên lo lắng cho thói quen mới này của bạn, đặc biệt là khi bạn từ chối trả lời điện thoại để thư giãn và thực sự ở một mình với suy nghĩ của bạn. Có thể họ sẽ không hiểu nổi vì sao bạn không trả lời các cuộc gọi của họ ngay tức thì. Bạn có thể sẽ bị trách vì đã thoát khỏi mạng xã hội hay không tham dự các bữa tiệc sinh nhật của con người ta hay đám cưới của họ hang bạn thân. Harris đã nhớ lại, một lần, một người bạn đã nổi giận bởi vì ông ấy không biết cha của người ấy vừa mới mất. Có một khúc mắc ở đây: thông tin đó được chia sẻ trên Facebook, và Harris đã ngưng kết nối với mạng xã hội này gần mười năm.

 

 

Để giải quyết những khó chịu hoặc thắc mắc từ bạn bè, tốt nhất là bạn nên tự liên hệ mong muốn được ở một mình với vấn để về sức khoẻ cá nhân, Harris nói. “Nếu không, người khác sẽ tham gia vào cuộc sống của bạn, bởi vì [ở một mình] có vẻ không quan trọng lắm đối với họ.” Vì thế ông Harris chia xẻ rằng, giống như một người ăn chay sẽ không đi ăn ở chỗ không có nhiều lựa chọn cho món ăn chay hoặc không lệ thuộc vào nhà hàng không có món ăn chay phải đáp ứng nhu cầu cho họ.  Vì họ muốn có quyền tự quyết định dinh dưỡng nào tốt cho bản thân, nên họ sẽ tìm một nơi phù hợp cho nhu cầu đó. Tóm lại, bạn được phép dành ra và hưởng thụ thời gian ở một mình; đó là một điều nên làm vì lợi ích sức khoẻ và tinh thần của bạn. Bạn làm việc này là cho bản thân mình.

 

Đừng để sự thiếu thoải mái ngăn cản bạn

 

Khi bạn ở một mình với suy nghĩ, mọi thứ có thể trở nên … rất thật. Bạn sẽ trải nghiệm vài khoản khắc ơ-rê-ka hay sự giác ngộ nào đó, và bạn bắt đầu thấy mình đặt vấn đề cho tất cả những quyết định mà bạn đã đưa ra. “Chúng ta có thể bỏ ra quá nhiều thời gian và năng lượng để được hạnh phúc và chạy trốn khỏi những điều khiến chúng ta nhàm chán, đến độ, khi chúng ta tìm ra được một nơi yên tĩnh, và không còn việc gì có thể khiến chúng ta xao nhãng khỏi tình trạng của bản thân nữa, thì một vài cảm giác tiêu cực bắt đầu xuất hiện,” Morin nói.

 

Rời khỏi chiếc điện thoại – dẫu nên trở thành một phần của việc ở một mình, bởi vì gửi tin nhắn cho bạn bè không được coi là ở một mình – cũng có thể sẽ gây nhức nhối. Trong một vài trường hợp, điều này gần như đúng: Nghiên cứu của Rosen cho thấy, đoạn tuyệt với điện thoại có thể đem đến những triệu chứng tương tự như khi cơ thể phản ứng với căng thẳng, bao gồm ra mồ hôi tay, tim đập nhanh hơn, và sự gia tăng của hóc môn cortisol. “Chúng ta biết là nếu người ta không được phép kiểm tra điện thoại, chỉ trong vài phút thôi, họ cũng sẽ cảm thấy khó chịu,” ông nói. “Điều khiến việc này phức tạp đó là chúng ta đã tập cho mình thói quen kiểm tra điện thoại để cảm thấy nhẹ nhõm hơn – nhưng điều đó đã trở thành một vòng luẩn quẩn.”

 

Để có thể thực sự thoải mái với sự đơn độc – hoặc bằng bất kỳ hoạt động nào mà không sử dụng đến điện thoại – sẽ hữu dụng nếu bạn ngắt kết nối hoàn toàn với công nghệ. Phương pháp được Rosen đề nghị đó là bắt đầu bỏ ra một phút ngắt kết nối cho mỗi mười lăm phút, tăng thời lượng lên cho đến khi bạn cảm thấy thoải mái hơn.

 

Cuối cùng, mọi thói quen mới – từ tập thể dục cho đến thiền hành – đều bắt đầu từ khó khăn và thậm chí rất khổ cực nữa. “Ta thường cho rằng, việc gì mà không cho ra hiệu quả ngay lập tức là việc không đáng bận tâm,” Harris nói. “Sự đơn độc ban đầu có thể không nhất thiết phải là một trải nghiệm thích thú. Nhưng càng quen dần, bạn sẽ càng yêu thích nó.”

 

Ý KIẾN CỦA DỊCH GIẢ

 

Khái niệm ở một mình không xa lạ trong xã hội Việt Nam. Chúng ta có thể bắt gặp một hai người lớn tuổi ngồi lặng yên ở công viên mà không cho rằng họ là người lập dị. Tuy vậy, sự dễ dàng được kết nối - với wifi gần như được phục vụ miễn phí tại các quán cà phê và tụ điểm vui chơi - đã khiến số đông chúng ta cảm thấy khó chịu nếu đột ngột mất kết nối hoặc đến những nơi không có wifi tự do. Người Việt sử dụng trên 7 tiếng đồng hồ để lên internet và 2 tiếng để lên mạng xã hội. Mạng xã hội đã gần như là nguồn chính để chúng ta truy cập thông tin. Tôi thật sự lo ngại chúng ta đang đánh mất những thời gian chiêm nghiệm và thưởng thức sự đơn độc. Nếu việc làm quen với sự đơn độc khiến chúng ta tăng khả năng thấu hiểu, tăng khả năng sáng tạo, và có nhiều cảm giác yên bình (như bài viết đã nói), thì coi thường và đánh mất thói quen đó sẽ đưa chúng ta đến rất nhiều hệ lụy – chúng ta sẽ không còn muốn tự vận dụng tư duy để đánh giá vấn đề, mà vội tin vào những gì người khác hoặc báo mạng nói. Sự thấu hiểu biến mất và khả năng sáng tạo cũng không còn. Từ đó mà đánh mất sự an nhiên của mình.

 

Please reload

Our Recent Posts

"Tôi trẻ, Một Mình và Tự Tin vì Tôi có Tiền"

September 19, 2019

“Tôi thật sự là ai” là một niềm tin hoang đường – Chúng ta đã liên tục tạo ra những hồi ức giả tạo về bản thân để đạt được một “cái tôi” mà chúng ta m...

July 5, 2019

Vua Gia Long – Một ánh nhìn khác

May 31, 2019

1/1
Please reload

Tags

I'm busy working on my blog posts. Watch this space!

Please reload